موضوع احداث دالان زنگزور پس از سفر مرداد ماه پوتین به جمهوری آذربایجان بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت. پس از این سفر، وزیر خارجه روسیه، ضمن اعلام حمایت از باز شدن زنگزور که در مرز ایران و ارمنستان قرار دارد، گفت: روسیه طرفدار انعقاد سریع یک معاهده صلح میان باکو و ایروان و رفع انسداد ارتباطات است.
جنگ اوکراین باعث افزایش سرسام آور قیمت غلات شده، امری که نگرانی مصرف کنندگان در سراسر جهان را به همراه داشته، اما به طور بالقوه موهبتی برای تولیدکنندگانی چون آرژانتین است که امیدوار است دلارهای ناشی از فروش دانه سویا باعث رونق اقتصاد متزلزلش شود.
پس از اعمال تحریم بانکی غرب علیه روسیه، روسها با ایجاد زیرساخت استفاده از ارزهای ملی در پرداختهای میان کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و گروه بریکس، به توسعه نظام روبلی و اجرای سیاست دلارزدایی پرداختند.
اقدام پوتین درخصوص به رسیمت شناختن استقلال دو منطقه جداییطلب اوکراین، با اعمال تحریم چند بانک و شخصیت روسی از سوی اروپا و آمریکا پاسخ داده شد. هرچند یک مقام آمریکایی گفته تحریمها عرضه نفت و گاز این کشور را هدف قرار نخواهد داد، اما روسها میگویند بازار انرژی جهان از این تحریمها آسیب خواهند دید و حتی انتظار رشد قیمت گاز تا ۲۰۰۰یورو نیز میرود.
تا زمان اعمال سیاستهای صحیح در عرضه انرژی داخل کشور و اصلاح الگوی مصرف گاز، ضروری است ایران از فرصت سوآپ و یا ترانزیت گاز قطر به مقصد همسایگان با هدف ارتقای جایگاه خود به هاب گازی منطقه بهرهمند شود.
اگرچه بخش قابلتوجهی از توافق برجام نهایی شده اما هنوز موضوعات جدی جدیدی وجود دارد که نیازمند تصمیمگیری سیاسی از سوی مقامات و نهادهای اجرایی ایران و آمریکا خواهد بود. ایران تجربه برجام ۲۰۱۵ را دارد و بر این اساس تمایلی به تکرار آن در توافقی ناپایدار و غیرمتوازن ندارد. هر چند که برخی از مقامات وزارت خارجه ایران از ادبیات و مفاهیمی بهره میگیرند که نسبت چندانی با واقعیتهای توافق پایدار در روابط بینالملل نشان نمیدهد.
به نظر من، اینکه عراق سومین کشور بزرگ طرح مورد بحث است، گویای چند موضوع است. اینکه، سرمایهگذاری در عراق نسبت به ایران کمتر بحث برانگیز است، این کشور پتانسیلهای دستنخورده زیادی دارد و دسترسی به آن نسبت به ایران آسانتر است. همچنین، اینکه با دولت و مردم عراق راحتتر از ایرانیها میتوان مذاکره و تجارت کرد.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به نقل از مقامات این کشور نوشت که دستیابی به توافق و احیای برجام میتواند نگرانیهای واشنگتن را درباره برنامه هستهای ایران کاهش دهد. این در شرایطی است که مقامات کاخ سفید اذعان دارند که هرگونه توافقی آنچه را که آنان نقطه گریز هستهای مینامند، کوتاهتر از سال۲۰۱۵ و زمان انعقاد برجام خواهد کرد. با وجود این برجام همچنان گزینه اصلی آمریکا است.
درباره روند دیپلماسی هستهای وین روایتهای متعارض و متفاوتی ارائه میشود. آژانسهای خبری از یکسو نسبت به احتمال دیدار مستقیم مقامهای ایرانی و آمریکایی در وین حساسیت نشان داده و موضوعی را مطرح کردند که هنوز از سوی مقامات رسمی دو کشور مورد پذیرش قرار نگرفته است. برخی دیگر از محافل خبری و تحلیلی به موضوع اخراج «ریچارد نفیو» طراح اصلی و مجری تحریمها از تیم آمریکا اشاره داشتند.
چین واردات نفت از ایران در ماه دسامبر را رسما اعلام کرد. با وجود پایین بودن خرید ۹/ ۱میلیون بشکه نفت در کل این ماه، چنین اعلامی پس از یک سال میتواند سیگنال افزایش عرضه به بازار نفت دهد. همچنین برخی تحلیلگران آن را آزمایش تحریمهای آمریکا در بحبوحه مذاکرات هستهای میدانند. با وجود این، موسسات ردیابی نفتکشها ارقامی بسیار بالاتر را برای صادرات ایران اعلام کردهاند.
دیپلماسی هستهای ایران و کشورهای ۱+۴ با نشانههایی از همکاریهای سازنده پیوند یافته است. در این ارتباط، اولیانوف نماینده روسیه در مذاکرات نقش موثری ایفا کرده است. روسیه نه تنها به عنوان یکی از اعضای اصلی تیم مذاکراتی محسوب میشود، بلکه هرگاه نشانههایی از ابهام و تردید در انگاره طرفهای مقابل به وجود آید، از سازوکارهای میانجی برای به نتیجه رساندن و متعادلسازی اهداف راهبردی کشورها بهره گرفته است.