همه این گزینهها انتخابهایی نامطلوباند که هزینههای اقتصادی و سیاسی عظیمی را به امید احتمالی و نامطمئن تغییر حکومت ایران به خطر میاندازند. اساساً اگر این گزینهها تا این اندازه امیدوارکننده بودند، دلیلی نداشت که آمریکا تاکنون از آنها استفاده نکرده باشد.
یک رسانه لبنانی درباره حمایت آشکار رئیس جمهور آمریکا از نخست وزیر رژیم اسرائیل در آستانه انتخابات پارلمان این رژیم (کنست) نوشت: گاهی اوقات، حمایت میتواند به باری سنگین و وبال گردن تبدیل شود، خصوصا وقتی که از سوی رهبری باشد که خودش با کاهش محبوبیت و نبرد سیاسی داخلی مواجه است.
ارتش اسرائیل اوایل ماه اکتبر برای اجرای عملیات بمباران چندروزه علیه زیرساختهای غیرنظامی، تأسیسات هستهای و اهداف حکومتی ایران آماده شده بود، اما این عملیات با مخالفت ترامپ با ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا متوقف شد؛ با این حال، نتانیاهو همچنان در پی ازسرگیری حملات است.
شرایطی که پیشتر امکان توافق میان ایران و دونالد ترامپ را فراهم میکرد، دیگر وجود ندارد. فروپاشی تفاهم میان تهران و واشنگتن، بازگشت تحریمهای نفتی، تغییر نگاه ایران به هزینههای جنگ و افزایش بیاعتمادی به تعهدات آمریکا، محاسبات دو طرف را دگرگون کرده است. تریتا پارسی، تحلیلگر مسائل ایران، در این یادداشت استدلال میکند که تهران اکنون بیش از دستیابی به توافقی جامع، به دنبال توافقهای موقتی برای کاهش تنش است و ممکن است حلوفصل جدی پرونده هستهای را تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ به تعویق بیندازد. با این حال، انتظار برای رئیسجمهور بعدی آمریکا نیز لزوماً به توافق منجر نخواهد شد و حتی ممکن است جنگ را طولانیتر کند.
«محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با تشدید تهدیدهای امنیتی، مشکلات اقتصادی و کاهش اعتماد به دونالد ترامپ، با یکی از دشوارترین مقاطع دوران حکمرانی خود مواجه است.»
روزنامه نیویورک تایمز در یادداشتی درباره جایگاه سیاسی امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در این کشور در سایه اعتراضات اخیر نوشت: او که با وعده وحدت دوباره فرانسه و جلوگیری از سوق پیدا کردن رایدهندگان به راست افراطی در سال ۲۰۱۷ به قدرت رسید، اکنون با ناکارآمدی سیاستهای خود احتمال پیروزی ماریون لوپن، رهبر حزب راست افراطی اجتماع ملی را بیش از پیش افزایش داده است.
روزنامه ایندیا تودی در گزارشی از طوفان اعتراضات در خیابانهای اروپا، از پاریس و میلان تا مادرید و تیرانا، نوشت که خشم ناشی از گرانی، بحران مسکن، آینده مبهم جوانان و نارضایتی از عملکرد دولتها، نسل تازهای از معترضان را به خیابان کشانده است؛ موجی که بهگفته این روزنامه، اکنون این پرسش را پیش روی اروپا گذاشته که آیا قاره سبز در حال تجربه «بهار عربی» خود است یا شاهد خیزش نسلی برای مطالبه آیندهای بهتر است.
دموکراتها و برخی نامزدهای مستقل در انتخابات میاندورهای آمریکا، شعار «اول آمریکا» را که دونالد ترامپ و جمهوریخواهان در انتخابات ۲۰۲۴ با آن به پیروزی رسیدند، در رقابت با نامزدهای جمهوریخواه به کار گرفتهاند. آنان با انتقاد از جنگ ایران، هزینههای نظامی و کمکهای آمریکا به اسرائیل، بر ضرورت اولویت دادن به بهداشت، آموزش و معیشت شهروندان آمریکایی تأکید میکنند. نظرسنجیهای انتخاباتی در چند رقابت نزدیک، از پیشتازی محدود برخی از این نامزدها حکایت دارد.
افزایش حضور نظامی آمریکا در اطراف ایران، لزوماً به معنای تصمیم قطعی برای آغاز جنگ نیست و میتواند با هدف بازدارندگی و تقویت اهرم فشار دیپلماتیک انجام شود. محدودیت ذخایر تسلیحاتی، دشواری جایگزینی تجهیزات، هزینههای اقتصادی و ملاحظات انتخابات نوامبر، محاسبات واشنگتن را پیچیده کردهاند. سه سناریوی اصلی شامل تداوم فشار بدون جنگ گسترده، حملات محدود و مرحلهای و گسترش درگیری به جنگی منطقهای و فرسایشی است؛ خطری که با محاسبه اشتباه طرفین تشدید میشود.
اعتراضات جوانان در اروپا با محوریت مشکلات نظام آموزشی، افزایش هزینههای زندگی و بحران مسکن، از فرانسه به کشورهایی مانند اسپانیا، پرتغال، ایتالیا، بلژیک و آلبانی گسترش یافته است. آنچه ابتدا با اعتراض دانشآموزان فرانسوی به کمبود معلمان و فرسودگی مدارس آغاز شد، اکنون به جنبشی گستردهتر علیه فشارهای اقتصادی، فساد اداری و ضعف خدمات عمومی تبدیل شده است. درحالیکه برخی دولتها برای مهار نارضایتیها وعده اصلاحات دادهاند، برخوردهای پلیسی و خشونت در حاشیه تجمعات، چشمانداز پایان اعتراضات را نامشخص کرده است.
صباح زنگنه تاکید کرد: ما در مراحل گذار قرار داریم؛ مراحلی که در آن نظامها با مشکلاتی مواجه میشوند و نظمها تغییر میکنند. کشورهای اسلامی نیز باید جایگاه خود را در این تحولات بیابند.
تحلیلگر سرشناس عرب تأکید کرد ملت ایران و دولت آن از آمریکا و رژیم صهیونیستی هراسی ندارند و برای مقابله با هرگونه تجاوز جدید در آمادگی کامل به سر میبرند.
جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، با تأکید بر پایان نظم تکقطبی جهان، معتقد است آمریکا در مدیریت بحرانهای اوکراین و خاورمیانه با محدودیتهای جدی روبهرو شده و پایان دادن به این درگیریها برای واشنگتن دشوار است.
یکی از دلایلی که نیروهای سعودی بهراحتی عقبنشینی میکنند، همین قدرت نرم است. پیشروی نیروهای یمنی فقط به واسطه قدرت تسلیحاتی آنها نیست؛ قدرت نرم آنها در این پیشرویها نیز نقش دارد.
تلاشهای دیپلماتیک ایران و آمریکا از آغاز جنگ، بهدلیل بیاعتمادی تاریخی و اختلاف بر سر ترتیب اجرای تعهدات، همچنان با بنبست روبهروست. توافقنامه تفاهم امضاشده در اسلامآباد در ۱۸ ژوئن، تنها ابتکاری بود که به نتیجه رسید، اما ظرف چند روز فروپاشید. تحلیل حاضر، ناکامی مذاکرات را حاصل تقابل دو ذهنیت تاریخی میداند: اصرار واشنگتن بر اقدام اولیه ایران و مطالبه تهران برای دریافت تضمینهای الزامآور پیش از هرگونه امتیازدهی.